Κείμενο Διαβούλευσης :

ΣΥΝΟΨΗ ΑΡΧΩΝ ΣΧΕΔΙΟΥ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

Εισαγωγή

Το παρόν νομοσχέδιο έχει ως σκοπό, με βάση τις αρχές και τους στόχους της δημόσιας πολιτικής δια βίου μάθησης στην Ελλάδα, να καθορίσει τα εργαλεία (θεσμικά, διοικητικά, οικονομικά) που συντελούν στην ανάπτυξή της.
Η διά βίου μάθηση περιλαμβάνει κάθε είδους μαθησιακή δραστηριότητα στη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, που αποσκοπεί στην απόκτηση ή στη βελτίωση γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων, που χρησιμεύουν στη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης προσωπικότητας, στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και στην κοινωνική συνοχή, στην κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη, στην ενεργό συμμετοχή στα κοινά και στην επαγγελματική ένταξη και εξέλιξη.
Η δια βίου μάθηση θεμελιώνεται στην προσχολική αγωγή και δε σταματά με το πέρας της αρχικής εκπαίδευσης και την ενηλικίωση του ατόμου αλλά είναι μια διαρκής και ενεργητική διαδικασία που λαμβάνει χώρα σε όλες τις φάσεις της ζωής ενός ανθρώπου και συνοδεύει κάθε έκφανση της ζωής ενός ενεργού πολίτη. Μαθησιακές διαδικασίες συντελούνται τόσο στα πλαίσια του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος (τυπική εκπαίδευση) όσο και σε μια ποικιλία εξωσχολικών μη τυπικών και άτυπων μορφών μάθησης.
Κατά συνέπεια η δια βίου μάθηση συμπεριλαμβάνει την Προσχολική Αγωγή, την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, την Επαγγελματική Εκπαίδευση, την Ανώτατη Εκπαίδευση, την Αρχική και τη Συνεχιζόμενη Επαγγελματική Κατάρτιση, τη Γενική Εκπαίδευση Ενηλίκων, καθώς και όλες τις μορφές άτυπης μάθησης εκτός εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
Ωστόσο, το παρόν νομοσχέδιο ρυθμίζει κυρίως το χώρο που βρίσκεται έξω από τα όρια του τυπικού εκπαιδευτικού συστήματος, ιδιαίτερα τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπως είναι η αρχική επαγγελματική κατάρτιση, η συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση, η τυπική και η γενική εκπαίδευση ενηλίκων.
Συγκεκριμένα στοχεύει:
α) στην περιγραφή των δομών και των φορέων που συμβάλλουν με οποιονδήποτε τρόπο στην ανάπτυξη της διά βίου μάθησης στην Ελλάδα
β) στον καθορισμό του διοικητικού μοντέλου οργάνωσης της διά βίου μάθησης στην Ελλάδα
γ) στη θεσμοθέτηση εργαλείων και προτύπων για την αποτελεσματική ανάπτυξη της διά βίου μάθησης στην Ελλάδα και στην ποιοτική της αναβάθμιση.
δ) στη σύνδεση της διά βίου μάθησης με την απασχόληση.

1. Αρχές και Στόχοι της Διά Βίου Μάθησης
Οι αρχές και οι στόχοι που διέπουν τη δημόσια πολιτική δια βίου μάθησης είναι οι ακόλουθοι :

•  Η διά βίου μάθηση είναι ανθρωποκεντρική, καθώς έχει ως αφετηρία τον άνθρωπο και τις ανάγκες του.
•  Η διά βίου μάθηση είναι ενεργός, συνεχής και όχι υποχρεωτική, καθώς είναι μια ανοιχτή και συνεχής ευκαιρία για προσωπική, κοινωνική και επαγγελματική βελτίωση στη ζωή ενός ανθρώπου.
•  Η διά βίου μάθηση είναι ολιστική, καθώς επιδιώκεται η συμμετοχή όλων σε όλη τη διάρκεια του βίου, με δυνατότητα αναγνώρισης και πιστοποίησης μη τυπικών και άτυπων μορφών μάθησης.
•  Η διά βίου μάθηση υποστηρίζει την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, καθώς αποσκοπεί στην επικαιροποίηση των γνώσεων και δεξιοτήτων των εργαζομένων ενόψει των ραγδαία μεταβαλλόμενων συνθηκών εργασίας, με έγκαιρη διάγνωση των αναγκών της αγοράς εργασίας.
•  Η διά βίου μάθηση υποστηρίζει την κοινωνική ένταξη, καθώς μέσω αυτής επιδιώκεται η κοινωνική και επαγγελματική αναβάθμιση ευάλωτων ομάδων, παρέχοντας σε αυτές ένα επαρκές επίπεδο εξειδικευμένων επαγγελματικών γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων, με στόχο την εξασφάλιση της κοινωνικής και επαγγελματικής τους ένταξης.
•  Η διά βίου μάθηση στοχεύει στην ανάπτυξη της προσωπικότητας του ατόμου, στην καλλιέργεια κοινωνικών συμπεριφορών συμβατών με τις νέες συνθήκες και γενικότερα στην ανάπτυξη της ιδιότητας του ενεργού και ενημερωμένου πολίτη.

Για την εφαρμογή των στόχων της δημόσιας πολιτικής δια βίου μάθησης επιδιώκεται, με τον παρόντα Νόμο και το Πρόγραμμα Εφαρμογής, η ανάπτυξη της διά βίου μάθησης στην Ελλάδα και η συγκρότηση του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης.

2. Πεδίο εφαρμογής του Νόμου

Οι διατάξεις του παρόντος Νόμου αφορούν κυρίως το χώρο που βρίσκεται εκτός τυπικού εκπαιδευτικού συστήματος και διέπουν όλες τις παραμέτρους ανάπτυξης και λειτουργίας του και ειδικότερα :
α) τις κάθε είδους δραστηριότητες της μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης, που στόχο έχουν την επικαιροποίηση, τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή των επαγγελματικών γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας στις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς εργασίας και κατ΄ επέκταση τη διευκόλυνση της επαγγελματικής του ένταξης,
β) τις κάθε είδους δραστηριότητες της εκπαίδευσης των ενηλίκων, που στόχο έχουν την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και την καλλιέργεια των ικανοτήτων τους, στο πλαίσιο της λειτουργίας τους ως ενημερωμένων και ενεργών πολιτών.

3. Το Εθνικό Δίκτυο Διά Βίου Μάθησης - Σκοποί και στόχοι
Σκοπός του Εθνικού Δικτύου Δια Βίου Μάθησης είναι η ανάπτυξη της διά βίου μάθησης, μέσω της αναγνώρισης εναλλακτικών εκπαιδευτικών διαδρομών, της διασφάλισης της διαφάνειας και της λειτουργικής διασύνδεσης εκπαίδευσης και κατάρτισης (τυπικής, μη τυπικής και άτυπης), του προσανατολισμού στο αποτέλεσμα της μάθησης και της δικτύωσης των φορέων διά βίου μάθησης.
Οι στόχοι του παρόντος Νόμου είναι οι ακόλουθοι :
α) Η δημιουργία συνεκτικού εθνικού πλαισίου αξιολόγησης και πιστοποίησης φορέων για την κατάρτιση και εκπαίδευση ενηλίκων.
β) Η συγκρότηση ενιαίου εθνικού πλαισίου αναγνώρισης προσόντων και πιστοποίησης γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων.
γ) Η συστηματοποίηση και ο συντονισμός της ανίχνευσης και διάγνωσης των αναγκών της αγοράς εργασίας και των επαγγελματικών και επιμορφωτικών αναγκών των πολιτών.
δ) Η διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών και ιδιαίτερα των κοινωνικά ευπαθών και ευάλωτων ομάδων σε όλες τις δραστηριότητες κατάρτισης και εκπαίδευσης ενηλίκων.
ε) Η θεσμοθέτηση εργαλείων και προτύπων για την ανάπτυξη και την ποιοτική αναβάθμιση της διά βίου μάθησης.
στ) Η διαρκής και ουσιαστική εκπαίδευση των εκπαιδευτών ενηλίκων.
ζ) Ο προγραμματισμός των δραστηριοτήτων διά βίου μάθησης,
η) Η συστηματική υποστήριξη των φορέων του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης και η προγραμματική συνεργασία των φορέων διοίκησης και των επιτελικών φορέων του Δικτύου με τους φορείς παροχής υπηρεσιών δια βίου μάθησης.
Το Εθνικό Δίκτυο Διά Βίου Μάθησης απαρτίζουν οι φορείς διοίκησης, οι επιτελικοί φορείς και οι φορείς παροχής υπηρεσιών διά βίου μάθησης.

4. Φορείς Διοίκησης του Δικτύου και Συλλογικά όργανα
α) Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων - Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης
Σε κεντρικό επίπεδο, το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων δια της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης, σχεδιάζει τη δημόσια πολιτική δια βίου μάθησης, διαμορφώνει τους σχετικούς κανόνες, εκπονεί το αντίστοιχο εθνικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης, εποπτεύει την εφαρμογή της δημόσιας πολιτικής, των κανόνων και του προγράμματος αυτού και συντονίζει το συνολικό σύστημα διοίκησης της διά βίου μάθησης. Στις αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης περιλαμβάνονται εκτός των άλλων:
-  Η εποπτεία και η διαχείριση του Εθνικού Συστήματος Σύνδεσης της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης με την Απασχόληση (Π.Δ/ΓΜΑ 24/2010) και ειδικότερα η διαχείριση των συστημάτων αρχικής και συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης, του συστήματος πιστοποίησης της επαγγελματικής κατάρτισης και των επαγγελματικών προσόντων και του συστήματος συμβουλευτικής και η σύνδεσή τους με το σύστημα τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης, με το σύστημα των αναγκών της αγοράς εργασίας και με το σύστημα σύνδεσης με την αγορά εργασίας (Ν. 3191/2003).
-  Η εποπτεία και διαχείριση του συστήματος γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων.
-  Η διαμόρφωση του εκπαιδευτικού πλαισίου όλων των μονάδων της αρχικής και συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και των λοιπών σχολών επαγγελματικής κατάρτισης, δημόσιων ή ιδιωτικών, που δεν ανήκουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
-  Ο σχεδιασμός και η πιστοποίηση των εκπαιδευτικών προδιαγραφών της επαγγελματικής κατάρτισης και ειδικότερα του περιεχομένου, των εκπαιδευτικών μεθόδων, των εκπαιδευτών και των υποδομών των προγραμμάτων συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης της Γενικής Γραμματείας Διαχείρισης Κοινοτικών και Άλλων Πόρων του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Στο Νομοσχέδιο:
-  Ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν την οργάνωση, τη λειτουργία και τις παρεχόμενες υπηρεσίες αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης των Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.), όπως είναι οι ειδικότητες, το περιεχόμενο, η διάρκεια και η εκπαιδευτική διαδικασία των σπουδών τους, οι όροι και η διαδικασία εγγραφών, μετεγγραφών, φοίτησης, εξετάσεων και έκδοσης των αποτελεσμάτων τους κλπ.
-  Αναδιοργανώνονται τα Δημόσια Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Δ.Ι.Ε.Κ.) που υπάγονται και εποπτεύονται από τη Γενική Γραμματεία Διά βίου Μάθησης και ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν την οργάνωση, τη λειτουργία και τη διαχείρισή τους και των υπηρεσιών αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης που παρέχουν.
-  Ρυθμίζονται τα θέματα που αφορούν την οργάνωση, τη λειτουργία, τη διαχείριση και τις παρεχόμενες υπηρεσίες αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης των Ιδιωτικών Ινστιτούτων Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ι.Ε.Κ.), όπως είναι οι όροι και η διαδικασία χορήγησης άδειας ίδρυσης και λειτουργίας τους, ο καθορισμός των υποχρεώσεων των ιδιοκτητών, των προσόντων κλπ.

β) Συλλογικά όργανα Διά Βίου Μάθησης

•  Εθνική Σύνοδος Διά Βίου Μάθησης και Σύνδεσης με την Απασχόληση

Συνέρχεται δυο φορές κάθε χρόνο και συγκαλείται από τον Υπουργό Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Συμμετέχουν οι Πρόεδροι των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργοδοτών (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ), της τριτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης των εργαζομένων (ΓΣΕΕ), της ΑΔΕΔΥ, της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών. Έχει ως σκοπό την υποβοήθηση του σχεδιασμού και το συντονισμό της εφαρμογής της δημόσιας πολιτικής διά βίου μάθησης.

•  Εθνικό Συμβούλιο Διά Βίου Μάθησης και Σύνδεσης με την Απασχόληση

Συνεδριάζει τουλάχιστον δύο φορές το χρόνο. Συγκαλείται από τον Γενικό Γραμματέα Διά Βίου Μάθησης και συμμετέχουν Γενικοί Γραμματείς των καθ’ ύλην Υπουργείων, ο Διοικητής του ΟΑΕΔ, ο Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Πιστοποίησης, ο Πρόεδρος του Οργανισμού Πιστοποίησης Προσόντων, εκπρόσωποι των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργοδοτών (ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ), της τριτοβάθμιας συνδικαλιστικής οργάνωσης των εργαζομένων (ΓΣΕΕ), της ΑΔΕΔΥ, του ΕΚΔΔΑ, της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών.
Έχει ως σκοπό τη γνωμοδότηση, την υποβοήθηση της βελτίωσης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων και των παρεχόμενων υπηρεσιών διά βίου μάθησης, καθώς και της σύνδεσης αυτών με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

•   Εθνικό Φόρουμ (Συμβούλιο) Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων

Το Εθνικό Συμβούλιο Γενικής Εκπαίδευσης Ενηλίκων (Πολιτειότητας) συστήνεται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων με σκοπό την υποβοήθηση της βελτίωσης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων και των παρεχόμενων υπηρεσιών διά βίου μάθησης που αφορούν τη γενική εκπαίδευση ενηλίκων. Στο Συμβούλιο αυτό προεδρεύει ο Γενικός Γραμματέας Δια Βίου Μάθησης και συμμετέχουν οπωσδήποτε εκπρόσωποι της ΓΣΕΕ, του ΣΕΒ, της ΕΣΕΕ, της ΓΣΕΒΕΕ, της ΑΔΕΔΥ, της ΚΕΔΚΕ και αρμόδιων επιστημονικών ενώσεων, καθώς και κοινωνικών και πολιτιστικών φορέων.

γ) Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι
Η Περιφέρεια καταρτίζει, στο πλαίσιο του περιφερειακού αναπτυξιακού προγράμματός της, το περιφερειακό πρόγραμμα δια βίου μάθησης, με βάση το αντίστοιχο εθνικό. Το περιφερειακό πρόγραμμα δια βίου μάθησης περιλαμβάνει ιδίως επενδύσεις, προγράμματα ή επιμέρους δραστηριότητες επαγγελματικής κατάρτισης.
Οι δραστηριότητες του περιφερειακού προγράμματος διά βίου μάθησης μπορεί να χρηματοδοτηθούν από το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, από επιχορηγήσεις και από ίδιους πόρους της Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης.
Ο Δήμος καταρτίζει, στο πλαίσιο του τοπικού αναπτυξιακού προγράμματός του, το τοπικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης, με βάση το αντίστοιχο εθνικό και περιφερειακό πρόγραμμα διά βίου μάθησης. Το τοπικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης περιλαμβάνει ιδίως επενδύσεις, προγράμματα ή επιμέρους δραστηριότητες εκπαίδευσης ενηλίκων.
Οι δραστηριότητες του τοπικού προγράμματος διά βίου μάθησης μπορεί να χρηματοδοτηθούν από το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων δια της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης ή μέσω της αντίστοιχης Περιφέρειας, από επιχορηγήσεις και από ίδιους πόρους του Δήμου.

5. Επιτελικοί φορείς
α) Το Εθνικό Κέντρο Πιστοποίησης, που έχει την αρμοδιότητα της πιστοποίησης / αδειοδότησης των δομών, των προγραμμάτων και των εκπαιδευτών της μη τυπικής εκπαίδευσης.
β) Ο Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων, που έχει την αρμοδιότητα της συγκρότησης και εφαρμογής του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων σε αντιστοίχηση με το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Προσόντων και της αναγνώρισης / πιστοποίησης των προσόντων που αποκτώνται από τη μη τυπική εκπαίδευση και την άτυπη μάθηση.
γ) Το Εθνικό Κέντρο Επαγγελματικού Προσανατολισμού, κατά το τμήμα του που έχει την αρμοδιότητα της συμβουλευτικής και του επαγγελματικού προσανατολισμού στο πλαίσιο της δια βίου μάθησης.

6. Φορείς παροχής υπηρεσιών διά βίου μάθησης
α) Τα Ινστιτούτα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.)
Την εποπτεία και διαχείριση του συστήματος αρχικής επαγγελματικής κατάρτισης (άρθρο 7, Ν. 3191/2003) ασκεί το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων δια της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης.
β) Τα Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης (Κ.Ε.Κ.)
Την εποπτεία και διαχείριση του συστήματος συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης (άρθρο 8, Ν. 3191/2003) ασκεί το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων δια της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης.
γ) Τα Κέντρα Μεταλυκειακής Εκπαίδευσης και τα Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών
δ) Οι λοιπές δημόσιες και ιδιωτικές σχολές επαγγελματικής κατάρτισης
ε) Το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Ενηλίκων (Ι.Δ.Ε.Κ.Ε) και άλλοι φορείς παροχής υπηρεσιών γενικής τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης ενηλίκων
στ) Τα Κέντρα Συμβουλευτικής Υποστήριξης (ΚΕ.ΣΥ.Υ) και άλλοι φορείς συμβουλευτικών υπηρεσιών ή και επαγγελματικού προσανατολισμού
ζ) Τα Κέντρα Προώθησης στην Απασχόληση του ΟΑΕΔ και οι λοιποί φορείς συμβουλευτικών υπηρεσιών ή και επαγγελματικού προσανατολισμού
η) Οι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα που παρέχουν μη τυπική εκπαίδευση στο ανθρώπινο δυναμικό του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως είναι το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Κ.Δ.Δ.Α.)
θ) Οι φορείς παροχής υπηρεσιών διά βίου μάθησης που συστήνουν οι τριτοβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών που συνυπογράφουν την εθνική συλλογική σύμβαση εργασίας και η τριτοβάθμια συνδικαλιστική οργάνωση των δημοσίων υπαλλήλων και
ι) Τα νομικά πρόσωπα κάθε μορφής που λειτουργούν σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο, και παρέχουν υπηρεσίες δια βίου μάθησης, όπως μουσεία, βιβλιοθήκες, κοινωνικοί, επιμορφωτικοί και πολιτιστικοί φορείς. Τα παραπάνω αναγνωρίζονται ως φορείς άτυπης μάθησης των πολιτών και εγγράφονται στο σχετικό Μητρώο που τηρεί η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης.

7. Το Εθνικό Πρόγραμμα Διά Βίου Μάθησης
Το εθνικό πρόγραμμα διά βίου μάθησης διαρθρώνεται σε μεσοχρόνιο και ετήσιο και περιλαμβάνει δραστηριότητες εφαρμογής της δημόσιας πολιτικής διά βίου μάθησης που χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους και επιχορηγήσεις.
Επίσης, περιλαμβάνει και δράσεις της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης για την υποστήριξη, παρακολούθηση και αξιολόγηση των προγραμμάτων που υλοποιούν οι Περιφέρειες και οι Δήμοι, οι οποίες συνοδεύονται από σχετικά κίνητρα, καθώς και δράσεις για την ηθική και υλική βράβευση των καλών πρακτικών τους.

8. Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων
Το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων είναι ένα πλαίσιο κατάταξης προσόντων (πιστοποιημένων διπλωμάτων, τίτλων, βεβαιώσεων) με τη μορφή μαθησιακών αποτελεσμάτων, σύμφωνα με ένα σύνολο κριτηρίων επίτευξης καθορισμένων επιπέδων μάθησης. Τα μαθησιακά αποτελέσματα κατηγοριοποιούνται στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων σε γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες χωρίς ωστόσο να αμφισβητείται ο ενιαίος χαρακτήρας της μάθησης.

Η πιστοποίηση των προσόντων θα δομηθεί στη βάση μιας συμφωνίας που θα διασφαλίζει την ποιότητα και την αμοιβαία εμπιστοσύνη κράτους και κοινωνικών εταίρων, θα ενισχύει τη διαφάνεια στα προσόντα, θα διευκολύνει την πρόσβαση και την πρόοδο σε διαδικασίες διά βίου μάθησης και θα υποστηρίζει καλύτερα τη σχέση εκπαίδευσης και κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Ο κεντρικός συντονισμός και η συνολική εποπτεία για το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων γίνεται από το Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

9. Μητρώα του Δικτύου
α) Το Ατομικό Μητρώο Δια Βίου Μάθησης του Πολίτη, στο οποίο οι πολίτες εγγράφουν τις ποικίλες μαθησιακές διαδρομές τους και τα προσόντα που αποκτούν από αυτές.
β) Το Μητρώο Εκπαιδευτών, το οποίο καταρτίζει κάθε φορέας του δημόσιου τομέα που εφαρμόζει προγράμματα ή αναπτύσσει δραστηριότητες διά βίου μάθησης στο πεδίο της μη τυπικής εκπαίδευσης.
γ) Το Μητρώο Φορέων Διά Βίου Μάθησης, στο οποίο αυτοδίκαια ανήκουν οι φορείς του συστήματος διοίκησης και οι επιτελικοί φορείς και στο οποίο εγγράφονται οι φορείς παροχής υπηρεσιών διά βίου μάθησης του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης.
δ) Στο Ευρωδιαβατήριο καταγράφονται και τα πιστοποιούμενα κατά τις διατάξεις του παρόντος Νόμου προσόντα, που αντιστοιχούν στο Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων.

10. Κίνητρα διά βίου μάθησης
Για την ανάπτυξη της διά βίου μάθησης και την επικαιροποίηση των γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων του πληθυσμού θεσπίζεται σειρά κινήτρων :
α) Μέσω του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης και πιστοποίησης της πρότερης μάθησης, ώστε όλες οι μορφές τυπικής, μη τυπικής εκπαίδευσης και άτυπης μάθησης να συσχετίζονται μεταξύ τους, τα αποτελέσματά τους να αναγνωρίζονται και να πιστοποιούνται.
β) Θεσπίζονται ατομικοί εκπαιδευτικοί λογαριασμοί από τους οποίους ο εργαζόμενος μπορεί να αποσύρει χρήματα για την κάλυψη των εκπαιδευτικών του αναγκών. Στους λογαριασμούς αυτούς μπορούν να καταθέτουν χρήματα αναλογικά οι εργοδότες (κάνοντας χρήση φοροαπαλλαγών), το κράτος, οι ίδιοι οι εργαζόμενοι αλλά και άλλοι φορείς.
γ) Θεσπίζονται ατομικοί λογαριασμοί μαθησιακού χρόνου. Σε περιπτώσεις υπερωριακής απασχόλησης, στο πλαίσιο του προβλεπόμενου από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας εργασιακού χρόνου, ο εργαζόμενος καταθέτει χρόνο στο λογαριασμό του, τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ως εκπαιδευτικό χρόνο για την παρακολούθηση μαθημάτων συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και κατάρτισης.

11. Αξιολόγηση
Για τη διασφάλιση της ποιότητας της διά βίου μάθησης συγκροτείται σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης των προγραμμάτων και της αποτελεσματικότητας του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης και καθορίζονται οι προδιαγραφές των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εκπαιδευτών ενηλίκων.
Οι δραστηριότητες διά βίου μάθησης σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό) διέπονται από την αρχή της συνεχούς παρακολούθησης και αξιολόγησής τους με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, που οργανώνεται κατά τα ακόλουθα :
α) Η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης συγκροτεί σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης των προγραμμάτων και της αποτελεσματικότητας του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης, συμβατό με τη μεθοδολογία διεθνών οργανισμών και τις αρχές της διοίκησης μέσω στόχων. Ειδικότερα στο επίπεδο των εκπαιδευτικών μονάδων εφαρμόζεται η μέθοδος της αυτοαξιολόγησης για την αποτίμηση της πορείας υλοποίησης του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου.
β) Η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης καθορίζει ελάχιστες προδιαγραφές αξιολόγησης, για την υποστήριξη του έργου της αποτίμησης του συνολικού εκπαιδευτικού έργου σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο (Περιφέρειας, Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης) και συντάσσει ετήσια έκθεση για τη διά βίου μάθηση στην Ελλάδα. Ανά τριετία πραγματοποιεί εξωτερική αξιολόγηση του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης, με τη συμμετοχή και εμπειρογνωμόνων ευρωπαϊκών ή διεθνών οργανισμών.

12. Εκπαίδευση εκπαιδευτών
Εκπαιδευτής προκειμένου να διδάξει σε χρηματοδοτούμενο από δημόσιους πόρους πρόγραμμα της μη τυπικής εκπαίδευσης, υποχρεούται να διασφαλίζει παιδαγωγική επάρκεια στην εκπαίδευση ενηλίκων και να εγγράφεται σε Μητρώο Εκπαιδευτών, σύμφωνα με τις ακόλουθες ρυθμίσεις:
α) Η Γενική Γραμματεία Διά Βίου Μάθησης εγκρίνει τις προδιαγραφές των προγραμμάτων εκπαίδευσης των εκπαιδευτών ενηλίκων και ιδίως το περιεχόμενο, τα μέσα και τη μεθοδολογία εκπαίδευσης και τα σχετικά με την επιστημονική υποστήριξη και εποπτεία τους. Επίσης, καθορίζει τους όρους και τη διαδικασία της πιστοποίησης των εκπαιδευτών αυτών και της εγγραφής τους σε μητρώο εκπαιδευτών.
β) Με κοινή απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού καθορίζονται οι προδιαγραφές συγκρότησης και οργάνωσης των μητρώων εκπαιδευτών των φορέων του δημόσιου τομέα.
γ) Το Ε.ΚΕ.ΠΙΣ. υποστηρίζει διοικητικά, επιστημονικά και τεχνικά τη συγκρότηση των μητρώων εκπαιδευτών των φορέων του δημόσιου τομέα και συντονίζει τη λειτουργία τους.

13. Πρόγραμμα Εφαρμογής
Το Πρόγραμμα Εφαρμογής παρέχει την αναγκαία επιστημονική, διοικητική και τεχνική υποστήριξη στους φορείς του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης και ιδίως στους φορείς του συστήματος διοίκησης και τους επιτελικούς φορείς του Δικτύου για την έγκαιρη, ποιοτική και αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων του Νόμου και την υλοποίηση του στρατηγικού σκοπού, των στόχων και των βασικών προγραμματικών επιλογών του. Εκπονείται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.
Περιλαμβάνει, ενδεικτικά, τις ακόλουθες κατηγορίες δράσεων διοικητικής μεταρρύθμισης και αναβάθμισης της διά βίου μάθησης :
α) Κωδικοποίηση του κανονιστικού πλαισίου και διοικητικά μέτρα για την εφαρμογή του Προγράμματος.
β) Δράσεις ανασυγκρότησης, αποκέντρωσης, οργάνωσης και λειτουργικού εκσυγχρονισμού των δομών, των οργάνων, των υπηρεσιών και των λειτουργιών των φορέων του.
γ) Εκπόνηση προτύπων και δημιουργία ή και οργάνωση των υπαρχόντων θεσμών και εργαλείων.
δ) Δράσεις συγκρότησης του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης ως ενιαίου λειτουργικού δικτύου και διασφάλιση των συστημικών και διαδραστικών σχέσεων των φορέων του, με αξιοποίηση των μεθόδων της σύγχρονης τεχνολογίας της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
ε) Δράσεις ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού των φορέων του Δικτύου.
στ) Χωροταξική διαφοροποίηση των ανωτέρω κατηγοριών δράσεων ανάλογα με τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας (ηπειρωτικές και νησιωτικές περιφέρειες, μητροπολιτικά συγκροτήματα, αστικά κέντρα, αγροτικές περιοχές, ορεινές περιοχές, νησιά και νησιωτικά συμπλέγματα).
ζ) Συμπλήρωση ή βελτίωση κανόνων και διαδικασιών και δημιουργία θεσμών διαφάνειας, διαβούλευσης, κοινωνικής λογοδοσίας, ενίσχυσης του κοινωνικού ελέγχου και θεσμών καταπολέμησης της διαφθοράς.

14. Προγραμματικές Συμβάσεις
Για την πραγματοποίηση επενδύσεων, την εφαρμογή προγραμμάτων και την υλοποίηση δραστηριοτήτων που περιλαμβάνονται σε εθνικό ή περιφερειακό ή τοπικό ή ειδικό πρόγραμμα δια βίου μάθησης και για την παροχή υπηρεσιών δια βίου μάθησης κάθε είδους, οι φορείς του συστήματος διοίκησης και οι επιτελικοί φορείς του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης μπορούν να συνάπτουν, μεμονωμένα ή από κοινού, προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ τους ή και με φορείς του δημόσιου τομέα, περιλαμβανομένων των φορέων παροχής υπηρεσιών αρχικής ή συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης ή υπηρεσιών συμβουλευτικής υποστήριξης.
Με προγραμματική σύμβαση του Υπουργείου Παιδείας Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων με Δήμο, ο δεύτερος αναλαμβάνει τη λειτουργία και τη διαχείριση των τοπικών δομών και την εφαρμογή των προγραμμάτων γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων. Επίσης αναλαμβάνει τη λειτουργία και τη διαχείριση των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και την εφαρμογή των αντίστοιχων προγραμμάτων της Γενικής Γραμματείας Διά Βίου Μάθησης.

Το Κείμενο Αναρτήθηκε στο Δικτυακό Τόπο Διαβουλεύσεων
του Υπουργείου Παιδείας Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων
4 Ιουλίου 2010
Ανοικτή σε Σχόλια έως
11 Ιουλίου 2010